19 цаг, 13 минут, 8 секундын өмнө шинэчлэгдсэн

|

213 өдөр, 19 цаг, 13 минутын өмнө

Бага насны хүүхдийн хөгжил

БАГА НАСНЫ ХҮҮХДИЙН ХӨГЖЛИЙН СТАНДАРТЫН ТАНИЛЦУУЛГА 

 

Бага насны хүүхдийн хөгжлийн стандартын онцлог 
Бага насны хүүхдийн өсөлт, хөгжил эрүүл мэндийн байдал нь насанд хүрэгчдийн асаргаа хамгаалал, дэмжлэгээс үлэмж хамаарах тул хүүхдийн хөгжилд гарах өөрчлөлтийг дэмжих насанд хүрэгчдийн үйл ажиллагаанд тавигдах наад захын (минимум) нийтлэг шаардлагыг тусгасан.

Бага насны хүүхдийн хөгжлийн стандартын ай, дэд айг сонгосон үндэслэл
Бага насны хүүхдийн хөгжлийн стандартын айг бид биеийн хөгжил, оюун ухааны болон нийгэмшихүйн хөгжил хэмээн авч үзсэн. Энэ нь нэг талаас хүүхдийн хөгжлийг цогц байдлаар авч үзэж байгаагаар нөгөөтэйгүүр Монголчуудын хүний хөгжлийг үзэх философи сэтгэлгээний үүднээс авч үзвэл бие, оюун, сэтгэл хэмээх өөр хоорондоо салшгүй холбоотой гурван хэсгээс бүрддэг хэмээн үзэж ирсэн уламжлалтай холбоотой. Үүнийг бид Бага насны хүүхдийн хөгжлийн стандартын айг сонгосон үндэслэлээ болгож байна.

 

/ зураг 1/
Хүний хөгжил нь арга, билиг, үрийн харилцан шүтэлцээний гурвалсан зүй тогтолд тулгуурладаг санааг үндэс болгон бид хүүхдийн хөгжлийн тогтолцооны загварыг босгож түүнийгээ стандартаа боловсруулахад анхаарч үзлээ. Эл үүднээс хүүхдийн хөгжил нь:Арга тал болох – Бие махбодын (зогсонги)
Билэг тал болох – Оюун ухааны (хөдлөнгө) гэсэн хоёр тусгай бодитой зүйлийн харилцан нөхцөлдөхүйн нэгдлээр тодорхойлогдоно. Бие бялдар сайтай хүмүүн нь билэг болох хурц оюун ухаантай хослон сайн сэтгэлийг бий болгоно /Ж. Б / гэсэн үүднээс үр нь сэтгэл санаа болж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, бие бялдар сайтай, ухаан саруул хүмүүнээс төрсөн үрийн сэтгэл зөв байна гэж үздэг. Хүүхдийн бие махбод хөгжин оюун ухаан тэлэхийн хэрээр сэтгэл санаа төлөвшиж улмаар хүн төлөвших үндэс болж байгаа юм.
Бие бялдар, оюун ухаан, сэтгэлийг философи талаас нь авч үзвэл:
Бие бялдар- бие махбод, эрхтэн илэрхийлэх хэлбэр нь хөдөлгөөн;
Оюун ухаан- сэтгэхүй, илэрхийлэх хэлбэр нь хэл яриа;
Сэтгэл- сэтгэл санаа, сэтгэл хөдлөл илэрхийлэх хэлбэр нь харилцаа гэсэн санааг дэд айг сонгосон үндэслэлээ болгосон юм.
Хүмүүн анх төрөхдөө биеийн хувьд хүн, оюун ба сэтгэлийн хувьд амьтан буюу харанхуй төрдөг бөгөөд хам хүрээ (байгаль-нийгмийн орчин) -тэй харилцан үйлчилсний ачаар хүмүүн төрөлхтөний боловсруулан бий болгосон оюуны соёлын болон үнэт зүйлийн сангаас зориудаар болон санамсаргүй байдлаар хүртэн оюун ухааны болон сэтгэл санааны хувьд гэгээрнэ” хууд 50.
Бага насны хүүхдийн хөгжлийн стандартын ай, дэд ай, бүрэлдэхүүн хэсэг, хүрэх төвшин дараах зарчимд тулгуурласан. Үүнд:
· Ай тус бүр нь хүүхдийн хөгжлийн тодорхой чиглэлийг илэрхийлж байхын зэрэгцээ цогц, бие даасан шинжтэй байх
· Ай, дэд ай, бүрэлдэхүүн, хэсэг, хүрэх төвшин өөр хоорондоо харилцан хамааралтай, уялдаатай байх
· Тухайн дэд ай, бүрэлдэхүүн хэсэг, хүрэх төвшин, үзүүлэлтийн тоо ойролцоо байх

Шалгуур, үзүүлэлт – Хүүхдийн чадвар, зан чанарыг хэмжиж болохуйц үзүүлэлт бөгөөд тодорхой насанд хүүхдийн чадвар, зан чанарт гарах өөрчлөлт ахицыг үнэлэхээр боловсруулсан. Шалгуур үзүүлэлт нь дараах шаардлагыг хангасан байна:
· Үнэлэх гэж буй шалгуур нь хэмжигдэхүйц байх
· Ажиглагдахуйц, харагдахуйц байх
· Тухайн хүүхдийн насны онцлогт тохирсон байхаас гадна хүүхэд бүрийн хөгжлийн төвшин ялгаатай гэдгийг харгалзсан байх зэрэг болно. Үзүүлэлт нь хүүхэд нэг наснаас нөгөө насанд шилжихэд юуг мэдэж, юуг чаддаг байх вэ гэдгийг илүү тодорхой болгож бага насны хүүхдийн хөгжүүлэх үйл ажиллагаа сургалтыг тасралтгүй зохион байгуулахад багш нарт туслана.Нас, насны үечлэл, түүний шийдэл. 
Нас гэдэг нь цаг хугацааны хувьд харьцангуй хязгаарлагдахуйц сэтгэцийн хөгжлийн тодорхой үе шат юм. Нас нь зүй тогтол бүхий физиологийн болон сэтгэл зүйн цогц өөрчлөлтөөр тодорхойлогддог. Насны үечлэл нь хүний хөгжлийн үйл явцын мөн чанарт тулгуурлаж байдаг.

Сэтгэл зүйч Л.С. Выготский “нас” гэдэг ойлголтыг хөгжлийн нийгмийн нөхцөл, болон “насны шинэ бүрдэл шинж” гэсэн ойлголтоор дамжуулж тодорхойлсон. Бага насны хүүхдийн хөгжлийн стандартыг боловсруулахдаа онолын эл санааг үндэс болгож хүүхдийн хүрээлэн буй орчин, эцэг эх асран хамгааллагчдын харилцаа болон тухайн насанд бүрэлдэж бий болох хөгжлийн шинэ бүрдэл шинжийг анхаарахыг хичээсэн.

Нөгөөтэйгүүр, хүүхдийн сэтгэцийн хөгжлийн талаарх номлол сургаал нь гол төлөв хүүхдийн хөгжлийг авч үзэхдээ насны үеийг бий болгож (stage-ийн онол) улмаар тухайн насанд бий болох сэтгэцийн хөгжлийн болон зан төлвийн шинж чанарыг тодорхойлж байдаг.

Насны үечлэлийг дэвшүүлэн тавьсан Л.С.Выготский, Д.Б.Эльконин (Орос) Ж.Пиаже (Швейцарь) Э.Эриксон (АНУ), З.Фрейд (Австри ) Ц.Балхаажав, Д.Дашхүү (Монгол) эрдэмтэн судлаачид өөр өөрсдийн байр сууринаас насны үечлэлийг тогтоожээ. Бид стандартын насны үечлэлийг тогтоохдоо тухайн насанд илрэх сэтгэцийн болон зан үйлийн шинэ бүрдэл болон уг стандарыг хэрэглэгчдийн хэрэгцээг хангах зорилгоор нас тус бүрээр агуулгыг гаргасан байгаа. Тухайлбал,
·         1 хүртэл нас (0-12 сар)
·         2 хүртэл нас (13-24 сар)
·         3 хүртэл нас (25-36 сар)
·         4хүртэл нас (37-48 сар)
·         5 хүртэл нас (49-60 сар)
·         6 хүртэл нас (61-72 сар) болно.

Ингэж сонгосон нь нэг талаас монголчууд хүүхдийн насыг сараар нь нарийвчлан ярьдаггүй, “ой″ өнгөрч байгаа, 3 ойтой гэх мэтчилэн бүхэл тоогоор илэрхийлж ярьдаг. Нөгөөтэйгээр бусад орнуудад бага насны хүүхдийн сургалтын хөтөлбөр, стандарт болон бусад холбогдох баримт бичигт дүн шинжилгээ хийхэд гол төлөв хүүхдийн насыг сараар авч үзсэн байдаг тул бид нас болон сарыг хамтатган авсан.

Бага насны хүүхдийн хөгжлийн стандартын бүтэц
Бага насны хүүхдийн хөгжлийн стандарт нь ай, дэд ай, бүрэлдэхүүн хэсэг, хүрэх төвшин, үзүүлэлтүүд гэсэн бүтэцтэй (Зураг 2).

Хүүхдийг эхлээд хаан мэт өргөмжил, дараа нь сүүдэр мэт дагуул гэсэн хүүхэд хүмүүжүүлэх арга зүйн монгол уламжлалыг иш үндэс болгож, бага насны хүүхдийн хөгжил нь нэг талаас бие, оюун, сэтгэл гурвын цогц нэгдэл, нөгөө талаас хүүхдийн эл хөгжлийг дэмжих үйлчилгээний шүтэлцээ байна гэж үзлээ. Иймээс бага насны хүүхдийн хөгжлийн стандарт нь хүүхдийн цогц хөгжлийг тодорхой насанд харгалзуулан хэмжих үзүүлэлтүүд, нөгөөтэйгүүр хөгжлийг хөтлөх цогц үйлчилгээнд тавигдах шаардлагын шүтэлцээгээр тодорхойлогдохоор хэмжээсжиж хийсэн баримт бичиг юм.

БНХХС -ыг боловсруулахад баримталсан зарчим: 
Стандартыг боловсруулахад дараах зарчмыг баримтлав. Үүнд:
·         Хүүхдийн хөгжил цогц байх
·         Стандартын бүтцийн элементүүд агуулгын хувьд өөр хоорондоо уялдаа, холбоотой, харилцан хамааралтай байх
·         Стандартын ай, дэд ай, хүрэх төвшний зорилтуудад үндэсний өв уламжлал, үнэт зүйлсийг нас насны онцлогт тохирсон хэлбэрээр, хэмжээстэй тусгасан байх
·         Хэрэглэгч хэн бүхэнд ойлгомжтой, тодорхой байх
·         Бага насны хүүхдийн хөгжил насанд хүрэгчдээс ихээхэн хамааралтай тул насанд хүрэгчдийн дэмжлэг туслалцааг тусгасан байх
·         Боловсролын бусад төвшний стандарттай уялдсан байх зарчмыг тус тус баримтлан боловсруулсан болно.

БОЛОВСРОЛ, ШИНЖЛЭХ УХААНЫ ЯАМ
Share

Бусад мэдээ:

Short URL: http://nud.mn/news/?p=12178


  1. Засгийн “цэвэрлэгээ” Н.Батбаяр сайдаас эхлэх нь
  2. Төрийг ч түрээслүүлъе
  3. Буян даагч
  4. Нийтийн тээвэрт тусгай карт нэвтрүүлнэ
  5. Банкны сайн засаглалын талаар зөвлөлдөж байна
  6. брокер дилерийн компаниудын эрхийг хүчингүй болголоо
  7. Талхны үнийг шийдэх уулзалт хаалттай үргэлжлэв
  8. Д.Баярхүү: Ц.Элбэгдорж гадаад бодлогоороо цоо шинэ ерөнхийлөгчийн имиж бүрдүүлчихлээ
  9. 22093
  10. Хоёр тогтоолоор бантан зуурч хөрөнгөжжээ
  11. Автозамуудыг жишиг болгоё
  12. “Нарантуул” худалдааны төвд мэргэжлийн хяналтынхан “десант” буув
  13. Засгийн газрыг горьдоод яахав, ажаа гэгээнтэн минь
  14. Ө.Ганзориг: Гадаадын хөрөнгө оруулагчид хадны мангаа гэдэг жүжгийг улстөрчид тавьсан
  15. Алдаа, онооны дэнс
  16. Засагт хэн үлдэх вэ
  17. Монголбанкны ерөнхийлөгч Н.Золжаргалын амлалтыг сануулъя
  18. Африкт сэтгүүлчид дайны бай болон хувирчээ
  19. Ц.Оюунгэрэл сайд давхар дээлээсээ салах нь
  20. ГишҮҮдийн ном бичих буухайг Ж.Батсуурь үргэлжлүүлнэ
  21. Баян-Уул сумын Засаг дарга В.И.Лениний “улаан фен”
  22. Засаг танхимынхаа өөрчлөлтийн талаар өнөөдөр хэлэлцэнэ
  23. УИХ-ын дарга Буриад улсын төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзав
  24. Сонгуулийн амлалтаа уулзалтаар халхлагч
  25. Тэрбумын төсөвтэй тэмдэглэгээнүүд халцарч эхэлжээ
  26. Шинэ технологиор тавьсан автозам 60 жилийн настай
  27. Тэрбумын зарлагатай, 13 саяын орлоготой монгол менежмент
  28. Ш.Гантулга: Ц.Элбэгдорж дутуу бодсоноос болж хятадын зөвшөөрлөөр ОХУ-тай харилцахаар боллоо
  29. Ах дүүсийн мөнгө хүүлэх ухаан
  30. Хэвлэлийн эрх чөлөөний индексээр манай улс 10 байраар урагшилжээ
  31. Амныхаа зоргоор цуурахсан
  32. Олон өмгөөлөгчтэй тэмцэгч
  33. “Гацуурт”-ын Л.Чинбатын зорилго биелвэл гурилын Үнэ 300 төгрөгөөр нэмэгдэнэ
  34. ССАЖЯ-наас соёл ханхлахгүй байна
  35. Л.Гансүх сайд Ц.Батыг уучилсан гэнэ
  36. Ажаа гэгээн “Алтан гадас”-аар энгэрээ мялаалаа
  37. Ерөнхий сайдыг сайшаав
  38. В.И.Якунины нууц захидал юуг илэрхийлэв
  39. АН-ын анхаарлын ба асуултын тэмдэг
  40. 132.6 мянган киловатт цаг цахилгаан эрчим хүч арилжжээ
  41. Нийт нутаг дэвсгэрийн 19.88 хувьд хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг олгоно
  42. Ялтны амь ялгавартай байх ёстой юу
  43. Х.Батсуурь: Оюутолгойгоос монголчууд ашиг горьдоод хэрэггүй
  44. “Хаан жимс” буюу чацарганы баяр боллоо
  45. Н.Удвал сайд сошиал ертөнцийн шүүмжлэлд өртлөө
  46. “АПУ”-гийн ах дүүс хариуцлагаас зугтах зуршилтай юу
  47. Ман засаглахгүй
  48. Засгийн газар иргэдээ “хакерджээ”
  49. Э.Эрдэнэжамьяаныг З.Батбаяр орлоно
  50. Жиргээчид Л.Гансүх сайдыг эсэргүүцэв
  1. Queens Personal Injury Lawyer: Wonderful story, reckoned we could combine a couple of unrelated information,...
  2. news headlines in 1997: below you will uncover the link to some websites that we consider you’ll want to visit
  3. motorcycle Led lights: Wonderful story, reckoned we could combine a number of unrelated information, nevertheless...
  4. garcinia cambogia: Every after in a whilst we select blogs that we read. Listed below are the latest websites that we...
  5. news headlines for today: Sites of interest we’ve a link to

Фото / Видео мэдээ

Copy Protected by Chetans WP-Copyprotect.